Yahya Kemal Enstitüsü


İstanbul Fetih Cemiyeti, İstanbul’un fethinin 500. yıldönümünü ve müteakip yıldönümlerini kutlamak için 1950’de kurulur. Sonradan cemiyet bünyesinde Yahya Kemal Enstitüsü ve İstanbul Enstitüsü olmak üzere iki enstitü oluşturulur. 

İstanbul şairi ve Fetih Cemiyeti’nin fahri azası Yahya Kemal'in 1 Kasım 1958 tarihinde vefatı üzerine, İstanbul Fetih Cemiyeti'nin 7 Kasım 1958 günkü toplantısında Nihad Sami Banarlı'nın teklifiyle bir Yahya Kemal Enstitüsü kurulmasına karar verilir. Enstitü, Yahya Kemal'in hayatı, şahsiyeti, fikirleri, sanatı, eser ve tesirleri üzerinde çalışmalar yapacak, bir Yahya Kemal monoğrafisi hazırlayacak, Yahya Kemal Enstitüsü Mecmuası neşredecektir. Ayrıca kitap, broşür, süreli yayınlarda çıkan yazılar toplanarak bir Yahya Kemal arşivi meydana getirilecektir.

Fetih Cemiyeti İdare Heyeti tarafından seçilen Yahya Kemal Enstitüsü’nün ilk azaları Abdülhak Şinasi Hisar, Prof. Ahmet Hamdi Tanpınar, Dr. Nihad Reşat Belger, Nihad Sami Banarlı, Prof. Vehbi Eralp’tır. Sonra bazı değişiklikler olur. Ekrem Hakkı Ayverdi ile Sait Nazif Ozankan’ı, daha sonraları Reşat Beyatlı’ı, Sıddık Sami Onar, Halis Erginer, Nazmi Çağan, Nermin Pekin, Kemal Eraslan gibi adları görürüz.

Yahya Kemal'in sağlığında kitap hâlinde hiçbir eseri yayımlanmamıştı. Bunun için Enstitü, Yahya Kemal’in şiirlerini, nesirlerini, makale, hatıra, tetkik yazılarını, mektuplarını, resimlerini, notlarını değerlendirerek kitaplar hazırlayacak ve şairimizi okuyucuları ile buluşturacaktır. Özellikle okulların Yahya Kemal ile ilgili programlarına imkânı nispetinde yardım sağlayacaktır.

Yahya Kemal’in vârisleri ile yapılan mukavele gereğince de Yahya Kemal’in bütün eserlerini, ciddî, ilmî ve tenkitli metinler hâlinde yine Yahya Kemal Enstitüsü neşredecektir. Enstitü, bütün bu çalışmalarının neticelerini ya müstakil kitaplar hâlinde veya bir Yahya Kemal Enstitüsü Mecmuası’nda yayımlayacaktır.

Şairimizin yazı ve şiirleri, el yazısı notları, süreli yayınlarda neşredilmiş bulunan şiirleri ve nesir yazıları Enstitü tarafından toplanarak kitaplaştırılmış ve 12 ciltlik bir Yahya Kemal Külliyatı meydana getirilmiştir. Ayrıca bir Yahya Kemal Müzesi kurulmuştur. Ayrıca bugüne kadar dört sayı çıkan Yahya Kemal Enstitüsü Mecmuası'nı yayımlamış, Yahya Kemal hakkında Nihad Sami Banarlı'nın yazılarından oluşan iki kitabı neşretmiştir. Nihad Sami Banarlı’nın 1974’te vefatından sonra Enstitüsü’deki çalışmaları Emekli Öğretmen Nermin Suner Pekin sürdürmüştür. Nihad Sami Banarlı’ya Nermin Suner Pekin yardımcı olmuş, Şeyma Güngör, Saadet Gültaş, Aysel Yüksel asistanlık yapmışlardır. Aysel Yüksel Hanımefendi emekli olmuş, Saadet Gültaş üniversite öğretim görevliliğine geçmiş, Şeyma Güngör akademik kariyeri tercih etmiştir. Çalışmalarını bir süre yalnız sürdüren Nermin Suner Pekin’in vefatından sonra bayrağı Prof. Dr. Kâzım Yetiş devralmıştır. Çilem Tercüman ve Mehmet Samsakçı, Yetiş’e çalışmalarda yardımcı olmaktadırlar.

Yahya Kemal Enstitüsü bugüne kadar 23 kitap yayımlamıştır. Bunlardan 12 tanesi şairimizin kendi eseridir Ayrıca Enstitü, Yahya Kemal ile ilgili kitaplarda çıkarmıştır. Öte yandan özellikle 1998’de Yahya Kemal’in ölümünün 40 yılında bir dizi etkinlikler yapılmıştır. Bu etkinlikler için: Hakkında Yazılanlar-Yahya Kemal Enstitüsü IV –Aydın Yüksel Yahya Kemal’in vefatının ellinci yılı olan 2008’de Enstitü bir sene sürecek yoğun bir çalışma içerisindedir.