TÜBA TÜRKÇE BİLİM TERİMLERİ SÖZLÜĞÜ PROJESİ


Projenin Amacı

Bilimsel çalışmalarda, bilimsel eğitim ve öğretimde kullanılmak ve geliştirilmek üzere “Türkçe Bilim Terimleri Sözlüğü” hazırlanmakta ve böylece bilimsel alandaki iletişimin ana dilde sağlanması amaçlanmaktadır. Bilimsel kavram ve terimlerin Türkçe ifade edilmesi ülkemizde bilimsel düşüncenin gelişmesine katkıda bulunacaktır. Böylece, gelişen bilim ve teknolojinin türettiği yeni terimlerin Türkçe karşılıkları eğitim ve bilim dünyası tarafından kullanılabilecek, Türkçenin giderek bilim dili olarak yerleşmesine katkıda bulunacaktır. 

“Türkçe Bilim Terimleri Sözlüğü Projesi” eğitim ve bilimsel etkinliklerde kullanılan terimlerin taranarak belirlenmesi ve bunların yabancı dil kökenli olanlarının olabildiğince Türkçe karşılıklarının, arı bir dille tanımlarının yapılmasını içermektedir. 

2001 yılında Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığı tarafından sağlanan destek ile başlatılan proje TÜBA’nın olanakları ile devam etmektedir.


Projenin Yönetimi

Akademi Konseyi yukarıda belirtilen amaç doğrultusunda çalışmaları başlatmak ve yönlendirmek üzere çeşitli bilim dallarında yetkin olan akademisyenlerden oluşan bir Çalışma Grubu oluşturmuştur.


Türkçe Bilim Terimleri Sözlüğü Çalışma Grubu Üyeleri

Prof.Dr. Orhan ÖZTÜRK
Prof.Dr. Halil İNALCIK
Prof.Dr. İlhan TEKELİ
Prof.Dr. Şerafettin TURAN
Prof.Dr. Doğan AKSAN
Prof.Dr. İclal ERGENÇ
Prof.Dr. Betül ÇOTUKSÖKEN
Prof.Dr. Aydın KÖKSAL
Prof.Dr. Sedat SEVER
Prof.Dr. Olcay ÖNERTOY
Emin ÖZDEMİR

   Çalışma Grubu projenin programını, içeriğini ve çalışmayı gerçekleştirmek üzere Yürütme Kurulunu belirlemiştir. Türkçe Bilim Terimleri Sözlüğü Projesi’nin gelişmelerini Yürütme Kurulu ile birlikte gözden geçirmek ve önerilerde bulunmak üzere gerektiğinde toplanır. Yıllık etkinlik raporlarını yıl sonunda Akademi Başkanlığına sunar.


Türkçe Bilim Terimleri Sözlüğü Yürütme Kurulu Üyeleri

Prof.Dr. Orhan ÖZTÜRK (Yürütücü)
Prof.Dr. İclal ERGENÇ
Prof.Dr. Sedat IŞIK
Prof.Dr. Saim ÖZKAR
Prof.Dr. Sedat SEVER
Dr. M. Çetin GÜLOVALI


Projenin Gelişimi

Doğa Bilimleri Terimleri Sözlüğü için 2005 ve 2006 yıllarında alan uzmanları çalışmalarını tamamlamış bulunmaktadırlar. Yürütme Kurulu’nun ve Danışman Alan Uzmanlarının önerileri doğrultusunda Sözlük Masası çalışmalarıyla son biçimlerini alacak olan alanlar yayına hazırlanmak üzere harmanlanacaktır.
 
Tıp Terimleri Sözlüğü alanındaki çalışmalar 2004 yılında başlamış olup 6-7 Kasım 2004 tarihlerinde Ankara' da, yaklaşık 80 katılımcıyla gerçekleştirilen çalıştayda çalışma yöntemi ve terim üretme yolları katılımcılara aktarılmıştır. 44 alt alanda yürütülmekte olan çalışmalar, 17 Aralık 2005 tarihinde düzenlenen çalıştayda, katılan 67 alan uzmanı ile değerlendirilmiştir. 2006 yılı boyunca alan uzmanlarından gelmiş olan alanlar birleştirilerek oluşturulan veritabanı, Tıp Terimleri Grubu tarafından gözden geçirilmekte ve her bir terim için en uygun tanım belirlenmektedir (Tıp Terimleri Çalıştay Sonuç Bildirgesi).

Sosyal Bilimler Terimleri Sözlüğü çalışmaları 28 Şubat 2004 tarihinde gerçekleştirilen çalıştay ile başlatılmış ve alan uzmanları hazırlanan veritabanı üzerinde çalışmaya başlamışlardır. 25 sosyal bilim alanında alan uzmanlarınca hazırlanan taslaklar, Yürütme Kurulu’nun önerileri doğrultusunda Sözlük Masası tarafından dil ve anlatım birliği açısından incelenmiştir. Danışman Alan Uzmanları ve ilgili TÜBA üyelerinin önerileri doğrultusunda son biçimlerini alan sözlükler harmanlanarak abecesel sıraya göre düzenlenmiş olup son düzeltmeler yapılmaktadır.

Mühendislik Terimleri Sözlüğü alanında yapılacak çalışmalar için 14 Nisan 2006 tarihinde bir toplantı yapılarak amaç ve çalışma ilkeleri görüşülmüştür. 18 Mayıs 2006 tarihinde yapılan toplantıda alan uzmanları belirlenerek çalışmalara başlanmıştır. 12 Kasım 2006 tarihinde Mühendislik Üst kurul üyeleri alanların dağılımını yapmak, alan uzmanlarını ve çalışma esaslarını belirlemek üzere bir çalıştay düzenlemişlerdir. 26 katılımcı ve 5 yürütme kurulu üyesinin katıldığı çalıştay sonucu belirlenen tüm mühendislik alanları 8 kümeye ayrılmıştır. Her bir küme sözlükte yer alacak terim dizinlerini tamamlamış ve terimlerin tanımları üzerinde çalışmaktadırlar. Yürütme Kurulu belirli aralıklarla kümelerle çalışma toplantıları yaparak gelinen aşamaları değerlendirmektedir.


Hazılanmakta olan sözlükler

1. Doğa Bilimleri Terimleri Sözlüğü
2. Tıp Terimleri Sözlüğü
3. Sosyal Bilimler Terimleri Sözlüğü
4. Mühendislik Terimleri Sözlüğü


Türkçe Bilim Terimleri Sözlüğü Görevlileri

Dr. M. Çetin GÜLOVALI
Aynur DEMİREL

Proje iletişim adresi:
Bu e-Posta adresi istek dışı postalardan korunmaktadır, görüntülüyebilmek için JavaScript etkinleştirilmelidir

http://www.tuba.gov.tr/index.php?id=80